|
İNSAN HAKLARI KURULLARI ÇALIŞMA USUL
VE ESASLARI İLE FAALİYETLERİNE İLİŞKİN YÖNERGE
Amaç
Madde 1
Bu Yönergenin amacı, 2 Kasım 2000 tarih ve 24218 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe giren İnsan Hakları Kurullarının Görev, Kuruluş ve
Çalışma Esasları Hakkında Yönetmelik'e göre, insan haklarının korunmasını
sağlamak, ihlâl iddiaları hakkında gerekli inceleme ve araştırmaları yapmak ve
bunların sonuçlarını yetkili mercilere bildirmek; insan hakları ile ilgili
olarak toplumu bilgilendirmek, uygulayıcıları ve Kamu görevlilerini eğitmek, bu
konuda Başbakan tarafından görevlendirilen Devlet Bakanının verdiği görevleri
yerine getirmek için oluşturulan İl ve İlçe İnsan Hakları Kurullarının çalışma
usul ve esasları ile faaliyetlerini belirlemektir.
Hukûkî Dayanak
Madde 2
Bu Yönerge, 3046 sayılı Bakanlıkların Kuruluş ve Görev Esasları Hakkında
Kanun’un 37 nci maddesi hükmü uyarınca hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 3
Bu Yönergede geçen;
a) Devlet Bakanlığı : İnsan Haklarından sorumlu Devlet Bakanlığını,
b) Başkanlık : Başbakanlık İnsan Hakları Başkanlığını,
c) Başkan : İnsan Hakları İl ve İlçe Kurul Başkanını,
d) İl Kurulu : İnsan Hakları İl Kurulunu,
e) İl Masası : İnsan Hakları İl Danışma Masasını,
f) İlçe Kurulu : İnsan Hakları İlçe Kurulunu,
g) İlçe Masası : İnsan Hakları İlçe Danışma Masasını,
ifade eder.
Halkla İlişkiler ve İletişim Faaliyetleri
Madde 4
Kurullar halkla ilişkileri ve iletişimi geliştirmek amacıyla;
a) İnsan Hakları İl ve İlçe Danışma Masalarının kurulması,
b) İnsan haklarına ilişkin ihbar, dilek, talep ve şikâyeti olan kişilerin, İnsan
Hakları Kurullarına başvurularını kolaylaştırmak için, bütün kamu kurum ve
kuruluşları ile şehrin önemli noktalarına insan hakları kutuları konulması, bu
kutuların Kurul tarafından görevlendirilen personel marifetiyle periyodik olarak
açılıp, içindekilerin bir tutanakla Masa Başkanlığına teslim edilmesi,
c) Telefon ve elektronik postayla başvuru imkânını sağlayacak tedbirlerin
alınması,
d) Kurulların çalışmalarıyla ilgili olarak halkın bilgilendirilmesi, bu amaçla
yazılı ve görsel basın kuruluşlarıyla işbirliği yapılması ve internet imkânından
yararlanılması,
e) Kurulların görev ve çalışmalarında sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliğinin
geliştirilmesi,
f) Sivil toplum kuruluşlarının insan hakları konularında çalışmalar yapmalarının
teşvik edilmesi ve desteklenmesi,
gibi faaliyetleri gerçekleştirir.
Bilgilendirme, Bilinçlendirme ve Eğitim Faaliyetleri
Madde 5
Kurullar bilgilendirme, bilinçlendirme ve eğitim amacıyla;
a) İnsan hakları ile ilgili kitap, broşür ve mevzuat metinlerinin temin edilerek
Kurul üyelerine dağıtılması,
b) BM İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi ve insan hakları konusunda taraf
olduğumuz uluslararası sözleşmelerin kamu kurum ve kuruluşlarına dağıtılması,
c) İnsan hakları konusunda, levha, afiş, broşür, pano ve pankartların
hazırlanarak veya temin edilerek halkın görebileceği yerlere asılması,
d) İnsan hakları bilincinin yaygınlaştırılması amacıyla, köy ve mahalle
muhtarlıklarıyla diyaloğun geliştirilmesi,
e) İnsan hakları konusunda panel, konferans, seminer, slaytlı gösteri, tiyatro,
film gösterisi gibi etkinliklerin düzenlenmesi,
f) Yerel radyo ve televizyon kanallarında uzmanların katılımıyla insan hakları
konusunda programlar düzenlenerek aydınlatıcı bilgiler verilmesi,
g) İlk ve orta dereceli okullarda “insan hakları öğrenci kolu veya temsilciliği”
kurulmasının ve insan haklarına saygı bilincini yerleştirmek için etkinlikler
düzenlenmesinin teşvik edilmesi,
h) İlgili kamu ve sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliği yapılarak, insan hakları
açısından trafik kurallarına uymanın önemi konusunda bilgilendirme ve
bilinçlendirme çalışmaları yapılması,
i) Kütüphanelere insan hakları konulu kitap, dergi ve broşür gibi kaynakların
temin edilip kullanıma sunulması,
gibi faaliyetleri gerçekleştirir.
Araştırma, İnceleme ve İzleme Faaliyetleri
Madde 6
Kurullar, araştırma, inceleme ve izleme faaliyetleri olarak;
a) İnsan haklarıyla ilgili çeşitli konularda Üniversitelerle de işbirliği
yapılarak araştırma yapılması, yaptırılması ve rapor hazırlanması,
b) İntihar olayları, hasta, kadın ve çocuk hakları ile ilgili araştırmalar
yapılması ve çözümler üretilmesi,
c) İnsan hakları ihlâline neden olan trafik sorunları ile ilgili araştırmalar
yapılması ve çözümler üretilmesi,
d) İlköğretim çağına geldiği halde çeşitli sebeplerle okula gidemeyen çocuklar
(özellikle okula gönderilmeyen kız çocukları) ve orta öğrenim öğrenci
yurtlarının durumuyla ilgili araştırmalar yapılması,
e) Kimsesiz ve yardıma muhtaç yaşlıların tespiti, izlenmesi ve sorunlarının
çözülmesi amacıyla çalışmalar yapılması,
f) Sokak çocuklarının sorunlarının çözümüne yönelik çalışmalar yapılması,
g) Dilenciliğin önlenmesine yönelik araştırmalar ve çalışmalar yapılması,
h) Çocuk işçiliğinin önlenmesine yönelik araştırmalar ve çalışmalar yapılması,
i) İnsan hakları uygulamalarını yerinde görmek amacıyla karakolların gezilip,
ziyaret edilmesi,
j) İnsan hakları uygulamalarının teşvik edilmesi amacıyla örnek karakolların ve
örnek görevlilerin tespit edilerek ödüllendirilmesi,
k) Karakol ve nezârethâne denetleme formlarının İl Kurulu tarafından incelenmesi
ve varsa aksaklıkların giderilmesi hususunda ilgililere tavsiyelerde bulunulması
ve yardımcı olunması,
l) Sanık ve şüphelilerin kaldığı nezârethânelerin iyileştirilmesi ve ilgili
Yönetmeliğe uygun hale getirilmesi hususunda tavsiyelerde bulunulması,
gibi faaliyetlerde bulunur.
10 Aralık Dünya İnsan Hakları Günü Etkinlikleri
Madde 7
Kurullar 10 Aralık Dünya İnsan Hakları Gününün kutlanması amacıyla;
a) 10 Aralık Dünya İnsan Hakları Gününün önemine uygun biçimde kutlanması için
gereğinde özel bir komisyon kurulması ve komisyonun hazırladığı programın
uygulanması.
b) Üniversite, Baro ve Tabipler Odası gibi kuruluşlarla günün kutlanması
amacıyla işbirliğine gidilmesi, bu kuruluşların faaliyetlerinin desteklenmesi,
c) Günün anlam ve önemini vurgulayan afiş veya pankartlar hazırlanarak veya
temin edilerek halkın görebileceği yerlere asılması,
d) Okullarda şiir, kompozisyon ve resim yarışmaları yapılması ve bu eserlerin
sergilenmesi,
e) Seminer, brifing, panel ve konferans düzenlenmesi,
f) Okul gazeteleri ve panolara insan hakları konulu yazılar asılmasının teşvik
edilmesi,
g) Yerel televizyon ve radyolarda insan hakları konulu programlar yapılmasının
teşvik edilmesi,
h) Etkinliklere halkın ilgisini ve katılımını sağlayacak tedbirlerin alınması,
gibi çalışmalar yapar.
Diğer Görevler
Madde 8
Kurullar insan haklarını ilgilendiren;
a) Kamu görevlilerinin insan haklarına uygun, sağlıklı ve verimli görev
yapmalarını sağlamak amacıyla çalışmalar yapılması,
b) Başka illerden gelen geçici tarım işçilerinin sağlık ve eğitim gibi değişik
sorunlarının giderilmesine yönelik çeşitli çalışmaların yapılması,
c) Çocukların insan hakları bilincini geliştirmek amacıyla, okul öğrencilerinden
seçilen temsilcilerden oluşan “İnsan Hakları Çocuk Meclisi” oluşturulmasının
teşvik edilmesi,
d) Çocukların ve gençlerin madde bağımlısı olmalarının önlenmesi amacıyla
gerekli çalışmaların yapılması,
e) Sığınma evleri ve aşevleri açılmasının teşvik edilmesi,
f) Çevrenin önemi, çevre ve gürültü kirliliğinin önlenmesi konularında
çalışmalar yapılması,
g) Kamu kurum ve kuruluşlarında vatandaşların iş ve işlemlerinin hızlandırılması
konusunda çalışmalar yapılması,
h) Özürlü vatandaşların yaşamlarını kolaylaştırıcı tedbirlerin alınması,
gibi konularda faaliyetlerde bulunur.
Danışma Masaları
Madde 9
Danışma Masaları aşağıdaki usul ve esaslara uyarlar:
a) Danışma Masaları, Başkanın önerisiyle Kurulda belirlenecek üç kişiden oluşur.
b) Masa Başkanı Kurul üyelerinden seçilir.
c) Masa Başkanının ve sürekli masa görevlisinin belirlenmesi ve masayla ilgili
diğer hususlarda alınacak kararlar Kurulda belirlenir.
d) Başvurular, Danışma Masaları aracılığıyla Kurul gündemine getirilir.
e) Masaya gelen tüm başvurular, takibinin yapılması amacıyla dosyalanır, takip
defterine kaydedilir; her başvuruya bir kayıt numarası verildikten sonra en kısa
sürede Başkana iletilir.
f) Dilekçeyle yapılan başvurularda, başvuru sahibine alındı belgesi verilir.
g) Danışma Masaları, insan haklarına ilişkin olarak yapılan ihbar, şikayet,
talep ve temenni başvurularını EK-1’deki Başvuru Düzenleme Formu’na işleyerek
Kurul gündemine getirir.
Başvurular
Madde 10
Kurullar, başvurular, başvuru şekilleri ve başvuruların sonuçlandırılmasıyla
ilgili olarak aşağıdaki usul ve esaslara uyarlar:
a) Başvurular; dilekçeyle, telefonla, elektronik posta aracılığıyla veya sözlü
olarak yapılabilir.
b) Başvuru sırasında konuyla ilgili her türlü bilgi ve belge alınır.
c) Kurulda her başvuru görüşülür ve başvurularla ilgili ne tür işlemler
yapılacağına karar verilir.
d) Devlet Bakanlığı ve Başkanlık tarafından iletilen konular ilgili kurulda
görüşülerek sonuçlandırılır ve sonucundan Başkanlığa bilgi verilir.
e) Başvurular, konularına göre ilgili kanunlarda belirtilen zamanaşımı süreleri
göz önünde tutularak değerlendirilir.
f) Kurulda alınan kararlar ve yapılan işlemler yazılı olarak başvuru sahibine en
kısa sürede bildirilir ve gerekli hallerde bir ayı geçmemek üzere periyodik
olarak ara bilgi de verilir.
g) Başvuru sahibi, hakları konusunda, özellikle kendisi için açık olan yasal
yollar hakkında bilgilendirilir.
Kurulların Çalışma Biçimi
Madde 11
Kurullar aşağıdaki usul ve esaslara göre çalışırlar:
a) Kurullar en az ayda bir kez, acil durumlarda da Başkanın çağrısı üzerine
toplanır.
b) Kurullar, üyelerinin salt çoğunluğu ile toplanır ve kararlar oy çokluğu ile
alınır; oy çokluğu ile alınan kararlara itirazı olan üyelerin karşı oy
gerekçeleri, karar altında özet olarak kaydedilir.
c) Başkan ve üyeler; kendileri, alt ve üst soylarından biri ve eşleri ile ilgili
olan konuların görüşüldüğü toplantılara katılamazlar.
d) Yerel koşullar da dikkate alınarak, kurullarda birden fazla sivil toplum
kuruluş temsilcisinin üye olarak bulunmasına özen gösterilir.
e) Toplantıya katılmayan üyelerin mazeretleri karar tutanağında belirtilir.
f) Gündem Başkan tarafından hazırlanır ve toplantıdan önce Kurul üyelerine
dağıtılır.
g) Kurul, başvuru sahibinin isteği üzerine veya gerekli gördüğü hallerde talep
sahibini dinleyebilir.
h) Başvuru hakkında karar verilmesine imkân vermeyen eksiklikler söz konusu ise,
eksikliklerin tamamlanması için ara karar alınır.
i) Başkan, gerekli durumlarda ilgili kamu, özel kuruluş ve meslek odaları
temsilcilerini de toplantılara çağırabilir.
Rapor ve Çizelgeler
Madde 12
a) Kurullar , 1 Ocak-31 Mart , 1 Nisan-30 Haziran, 1 Temmuz-30 Eylül, ve 1
Ekim-31 Aralık tarihleri gözönüne alınmak kaydıyla, yılda en az dört kez rapor
hazırlarlar. Valilikler, hazırlanan il ve ilçe kurul raporlarını özetleyerek,
ekteki örnek forma (Ek-2) uygun olarak İl Raporu haline getirirler ve dönemi
izleyen ay içinde Başkanlığa gönderirler.
b) Kurullar, 10 Aralık Dünya İnsan Hakları Günü programı çerçevesinde yapılan
faaliyetleri içerir bir raporu Başkanlığa gönderirler.
Yürürlük
Madde 13
Bu Yönerge onay tarihinde yürürlüğe girer.
EK-1
İNSAN HAKLARI DANIŞMA MASASI
BAŞVURU DÜZENLEME FORMU
I-Başvuru sahibine ilişkin bilgiler:
Adı ve
Soyadı............:....................................................
Cinsiyeti....................:....................................................
Uyruğu.....................:....................................................
Mesleği.....................:....................................................
Doğum yeri ve tarihi..:....................................................
Adresi ve telefon numarası:.............................................
.....................................................................................
.....................................................................................
II-Başvurunun kim tarafından yapıldığı:
a)Mağdurun kendisi...:
b) Mağdurun/mağdurların yasal temsilcisi ya da avukatı:
c)Akrabası................:
d) Diğer (Yakını, görgü tanığı vs.)..................................:
III-Başvurunun türü:
a) Dilekçe: b) Telefon: c) Elektronik
posta: d) Sözlü:
IV-Başvuruya ilişkin bilgiler:
a) Konu :.....................................................................
b) Yer ve tarih :............................................................
c) İlgili kişi veya kurum :...............................................
d) Başvurunun özeti :...................................................
..................................................................................
Formu hazırlayan masa görevlisinin
adı, soyadı, tarih ve imza:
|